OVERZICHTS-PAGINA – KLIK HIER
AAN DEZE PAGINA WORDT NOG STEEDS VERDER GEWERKT.
Dus kijk af en toe eens wat er aan bijgekomen is.
Op deze pagina’s verzamel ik informatie, tekeningen, schilderijen en reconstructies.
Daarmee probeer ik inzichtelijk te maken en te beleven hoe Gouda vanaf het ontstaan geweest moet zijn. Wat er nu nog van over is kunt u zelf in Gouda komen bekijken, want dat is nog heel veel!
Deze versie van het kasteel is niet afgeleid van een schilderij, maar van een tekening die ik vond. Getekend door Cornelis-springer.
En ook nog een mooie plaat van Jacoba van Beieren, toen ze nog in het Goudse kasteel woonde.
Jacoba van Beieren leefde van 1401 tot 1433
Jacoba was als laatste getrouwd met deze man, Frank van Borssele.
Frank van Borssele was een hoge Zeeuwse edelman die leefde van
circa 1395 tot 19 november 1470
Jacoba kijkt uit het raam in haar kasteel in Gouda
Gouda staat nu bekend als Kaasstad. Maar dat is ooit heel anders geweest hoor.
In 1272 verleende Graaf Floris V stadsrechten aan Gouda.
Gouda was in de middeleeuwen een belangrijke stad.
Gouda was vroeger dé BIERSTAD van Holland.
Zelfs Gent, Brugge en Antwerpen waren gek op ons bier.
Gouda had de Hoofdstad van Nederland kunnen worden.
Eens herbergde Gouda binnen hun muren het vermaarde Gilde der pijpenmakers. Daarom is de Goudse pijp nog steeds bekend.
Dan heb je ook nog de Goudse stroopwafel, welke over de hele wereld nog steeds wordt verkocht.
Er is nog veel meer te vertellen over Gouda, maar voor mij is het Kasteel en de Goudse poorten het meest interessant. Kijk anders eens op Wikipedia.
Schilderij en 3D bouwwerk op schaal
Omdat ik geïnteresseerd raakte in het kasteel ter Goude, dat ooit in Gouda heeft gestaan, ben ik informatie, tekeningen en afbeeldingen gaan verzamelen.
Op deze pagina vertel ik wat ik heb gelezen en plaatste wat plaatjes die ik op diverse websites tegenkwam.
Ooit in circa 1361, werd in Gouda een kasteel gebouwd.
Twee eeuwen lang stond er bij de haven in Gouda een kasteel.
Het werd rond 1577 gesloopt.
De opdrachtgever was graaf Jan van Blois .
Na de verovering van Gouda door de Geuzen op 21 juni 1572 werd het kasteel van Gouda in 1577 gesloopt, om het zo niet in handen te laten vallen van de Spanjaarden bij een eventuele herovering.
Of dit de daadwerkelijke reden van de afbraak is, of dat de Goudse bevolking de oorlog aangreep om zich van het kasteel en zijn eigenaar te verlossen? We zullen het nooit weten.
In Museum Gouda zag ik tijdens een bezoek de maquette van de Stad Gouda in de middeleeuwen en ook nog een schilderij van het kasteel “Ter Goude”.
Het schilderij werd gemaakt door van Christoffel Pierson, ca 1700 (bezit Museum Gouda).
Het schilderij maakte grote indruk op mij.
Tijdens vakanties probeer ik altijd een kasteel te bezoeken.
Wat jammer dat het kasteel niet meer bestaat, want dan was ik er vaak te vinden geweest.
Graag had ik dit schilderij willen hebben en thuis aan de muur gehangen om er vaker naar te kijken.
Dat was voor mij de reden het na te schilderen.
Als toevoeging nog een stuk van de stadsmuur en de haven er naast aangebracht om meer indruk te geven waar het stond.
Het is 90 x 60 cm geworden en een oude lijst welke ik ooit op de kop tikte, doet nu weer dienst.
Zo zag het stadsgezicht er ongeveer uit rond 1573.
Vier jaar voordat het werd afgebroken.
Heb nog een fotoconstructie gemaakt, zie plaatje hieronder.
Leuk om te weten is dat Jacoba van Beieren ook nog in het kasteel heeft gewoond.
De schilder Christoffel Pierson schijnt het uit zijn hoofd geschilderd te hebben, want hij maakte dit schilderij, lang nadat het werd afgebroken.
Raar dat er van een mooi kasteel geen tekeningen zijn te vinden die zijn gemaakt toen het er nog stond. Ook geen schilderijen….
Maar gezien de resten die zijn gevonden van het kasteel heeft het er daadwerkelijk gestaan.
Delen van fundamenten zijn nu nog te zien van de achterste toren, nabij de molen. Wie interesse heeft moet er eens rondom lopen waar het heeft gestaan.
Er is zelfs in de straat met aparte stenen aangegeven waar de stadsmuur was.
Jacoba van Beieren Gravin van Holland en Zeeland Periode 1417-1433
Altijd willen weten hoe het kasteel er vanbinnen uitziet?
HET HAVENFRONT VAN GOUDA
Nu ziet het er zo uit, maar dat was ooit heel anders.
Zoals het rond 1500 was, gezien vanaf de Gouderakse Dijk.
WATERPOORT AAN DE VEERSTAL (ook wel Veerstalpoort genoemd).
Aan de Hollandse IJssel zijde.
Waterpoort (of Veerstalpoort poort) aan de achterzijde gezien.
Hier een kaart van de huidige locatie Veerstalpoort.
En nu nog de haven van dichtbij.
Klik op de foto voor een vergroing!
3d-versie van kasteel Ter Goude
Een 3D versie op schaal van het kasteel naar voorbeeld van een schilderij.
Als voorbeeld heb ik het schilderij gebruikt van Christoffel Pierson uit museum Gouda.
Ik weet dat het er niet exact zo heeft uitgezien, maar vond het schilderij de moeite waard het in 3D na te bouwen.
Het eindresultaat belandt in een schilderijlijst met verlichting en geluid.
Via druktoetsen zal te horen zijn wat de geschiedenis is van dit kasteel tussen bouw en sloop.
(In het najaar hoop ik mijn kleine tentoonstellingsruimte klaar te hebben en te openen.)
MEER INFORMATIE OVER HET KASTEEL TER GOUDE
Circa 1361 werd door graaf Jan van Blois opdracht gegeven te Gouda een kasteel te bouwen. Dit kasteel lag aan de Hollandse IJssel bij de monding van de Gouwe.
Deze ligging van het kasteel was strategisch gekozen door de belangrijk geworden “binnenlandse” doorvaart tussen Rotterdam en Amsterdam. De Gouwe was bevaarbaar gemaakt en de verbinding tussen de Hollandse IJssel en Gouwe liep destijds door de stad Gouda. De vele schepen die gebruik maakten van de doorvaart, leverden niet alleen tolgelden op maar brachten de stad ook in bredere zin werk en welvaart.
Door de “trage” doorvaart werden veel uitgaven gedaan, zoals voor scheepsreparaties en voor hun verblijf in Gouda.
In 1577 werd het kasteel onbewoonbaar gemaakt en in de periode erna afgebroken. Dit “onbewoonbaar maken” was een besluit van het stadsbestuur. Welbewust werd de eigenaar ( “de staten van Holland” ) niet in de besluitvorming betrokken. Heden ten dage veronderstelt men dat dit was om Gouda “te verlossen” van het kasteel en daarmee ook van de grote invloed van de eigenaar op Gouda. Als officiële reden werden echter de oorlogsomstandigheden aangevoerd. De Spanjaarden zouden zich bij een verovering van de stad in het “onneembare kasteel” kunnen gaan verschansen en hiervan een uitvalsbasis kunnen maken.
Cornelis Springer (Amsterdam 1817 – Hilversum 1891) maakte dit schilderij
Er zijn opgravingen gedaan waar het kasteel heeft gestaan.
Zie daarvoor deze link naar: http://www.kasteelgouda.nl/opgraving
Video over de opgraving:
Hier de link naar de hele website over het kasteel > http://www.kasteelgouda.nl
DE BEWONERS WAREN:
Graaf van Blois en Dunois (1371-1381), heer van Schoonhoven, Gouda, Beaumont, Chimay, ) en stadhouder van Holland en Zeeland (1359-1360/1362-1363), in afwezigheid van Albrecht van Beieren. Jan II en zijn broer Guy. Jacoba van Beireren. In 1572 trok de beruchte Geuzenadmiraal Willem II van der Marck Lumey in het kasteel.
Over het kasteel en zijn geschiedenis zijn diverse publicaties:
1. Het Kasteel van Gouda, het jaarboek 1992/1993 van de Archeologische vereniging Golda;
2. Het boek Gouda in de reeks “De Nederlandse monumenten van geschiedenis en kunst”;
3. Het kasteel van Gouda, K.M. Buiskool;
4. Duizend jaar Gouda, Denslagen;
-5. Goudse canon.
De Goudse poorten zijn het volgende project.
Een schilderij van de Tiendeweg-poort heb ik nu al gedaan.
TIENDEWEG-POORT
DE ROTTERDAMSE POORT (of Dijks-poort) werd in de 14e eeuw gebouwd.
Van de Rotterdamse poort heb ik reeds een reconstructie gemaakt aan de hand van een foto van een opgraving kort geleden. Ook vond ik een schets van hoe de poort er ongeveer heeft uitgezien.Dit werd uiteindelijk het resultaat.
Als grapje heb ik een foto uit mijn jeugd gebruikt om een jongetje in het geheel aan te laten komen rennen. Had mijn over-over grootvader kunnen zijn.
Hoe zagen de wachttorens eruit?
De wachttorens van de Rotterdamse poort (Dijkspoort) in Gouda waren twee ronde, stenen torens die vóór de vierkante hoofdpoort stonden. Ze vormden samen de buitenpoort, gebouwd in de 15e eeuw als versterking van de oorspronkelijke poort uit de 14e eeuw.
🏰
De bronnen geven geen complete afbeelding, maar dankzij de opgravingen van 1991 en vergelijkbare middeleeuwse poorten kunnen we het uiterlijk vrij goed reconstrueren:
🔸 Ronde torens
- Beide torens waren rond en gebouwd van baksteen.
- Ze stonden symmetrisch links en rechts van de doorgang.
- De torens vormden samen met een binnenplaats de verbinding tussen buitenpoort en binnenpoort.
- Tijdens de opgraving werd van beide torens ongeveer 1 meter opgaand metselwerk teruggevonden — uitzonderlijk veel voor een stadspoortrestant.
🔸 Militaire functie
- De torens waren bedoeld voor bewaking en verdediging van de IJsseldijk.
- Ze hadden waarschijnlijk schietgaten of smalle openingen, zoals gebruikelijk bij 15e‑eeuwse stadspoorten.
- De torens stonden vóór de stadsmuur en vormden de eerste verdedigingslinie.
🔸 Hoogte en vorm
- De exacte hoogte is niet bewaard, maar vergelijkbare torens in Holland waren 8–12 meter hoog.
- Ze hadden vermoedelijk een kegelvormig dak of een eenvoudige houten kap — typisch voor middeleeuwse ronde poorttorens.
Hier zijn mooie plaatjes geplaatst met info over de Goudse Stads-poorten.
Klik op deze tekst als u daar een kijkje wilt nemen.
in , tekende de tekenaar en graveur Aert van Waes de stad vanaf de overkant van de IJssel een aanzicht naar Gouda.
1644
1580 – Toen stond het kasteel er nog.