Beeldhouwer in techniek

Jacques Mul (67) uit Gouda maakt kunstobjecten met onderdelen van oude apparaten. Ik wil niet dat mijn creaties nut hebben. Juist niet.” © Peter Franken


Bert van den Hoogen
Een beeldhouwer in techniek, dat is Gouwenaar Jacques Mul (67)

Hartstocht

Jacques Mul (67) uit Gouda zou in een vorig leven een middeleeuwse smid zijn geweest, denkt hij. Vandaag de dag is hij beeldhouwer van technische en complexe objecten die hij zelf ontwerpt en vervaardigt van de meest uiteenlopende materialen.

De serie Game of Thrones vind ik geweldig. Ik heb altijd al iets met de sfeer van de middeleeuwen gehad. Als klein kind maakte ik al zwaarden van het brandhout voor de open haard. Ik heb nog steeds het liefst ridderspullen om me heen en ga graag naar kastelen. Ik vind dat een prettige omgeving, die ik ook in mijn werkruimte wil.”

,,Als ik een vorig leven heb gehad, dan moet ik in de middeleeuwen smid zijn geweest. Het kunnen vormen van metaal, het beeld dat ik in mijn hoofd heb, kunnen realiseren; dat is wat ik in mijn diepste wezen het liefste doe.”

Namaken

Ik heb drie garage­boxen vol staan met apparaten en onderdelen. Anderen noemen dat rommel, maar ik niet.
Ik was gefascineerd door het kasteel dat bij het intro van Game of Thrones uit de grond komt. Ik wilde dat namaken. Ik wist niet hoe, maar ik ben er gewoon aan begonnen.”
    

,, Drie garageboxen heb ik vol staan met apparaten en onderdelen. Anderen noemen dat rommel, maar ik niet. In onderdelen van een kapotte printer zie ik werkbare motortjes en schakelaartjes. Als ik bijvoorbeeld dat kasteel wil maken, dan keer ik een paar dozen met apparaten om en zie ik allemaal bruikbare onderdelen.”

Getriggerd

,,Ik word getriggerd door technische problemen en mogelijkheden. Nieuwe technieken leer ik mezelf aan. Ik heb mezelf leren programmeren en had als een van de eersten een 3D-printer. Die waren onbetaalbaar, dus bouwde ik die zelf. Ik heb lang gepiekerd hoe zo’n printer moet werken, tot ik het principe wist dat het beeld wordt opgebouwd uit lagen. Toen had ik de printer zo gemaakt.”

,,Ik ben altijd bezig geweest met het uitvinden van techniek, maar ik vind het niet fijn om Willie Wortel genoemd te worden. Ik was niet goed in rekenen en was altijd bezig met techniek. Daardoor dacht ik dat andere mensen mij niet zo slim vonden. Ik liet liever niet zien hoe ik met techniek bezig was. Toen ik negen jaar was, had ik van oude klokken een robot gebouwd met een motortje van mijn trein. Ik beeldde mij in dat dat mijn vriend was. Toen de bakker aan de deur kwam en mijn robot zag, moest hij lachen. Ik dacht dat hij mij uitlachte en heb die robot kapotgeslagen. Pas later besefte ik dat hij het bijzonder vond dat een klein jochie dat kon maken.”

,,Dat uitvinden moet nu onderhand stoppen. Ik ben erachter gekomen dat ik in mijn hart kunstenaar ben. Een beeldhouwer in techniek. Ik kon altijd al goed tekenen en heb mezelf gitaar leren spelen. Als ik iets maak of teken, zit er altijd iets van mijzelf in. Dat kan een ervaring van die dag, een gemoedstoestand of een grapje zijn. Daarmee wordt het beeld iets van mijzelf.”

Vak leren

Als ik aan een beeld werk, wil ik alleen daar mee bezig zijn

     Jacques Mul

,,Ik wilde naar de kunstacademie of het conservatorium. Maar mijn vader zag voorbeelden van kunstenaars in de familie die niets verdienden en vond dat ik een vak moest leren. Dat werd elektrotechniek. Ik heb altijd het gevoel gehad dat ik gedwongen die richting op ging, terwijl het maken van beelden als een rode draad door mijn leven liep.”

,,Als ik aan een beeld werk, wil ik alleen daar mee bezig zijn. Ik ga nu niet meer hele nachten door, maar ik lig altijd twee uur later op bed dan ik gepland had. De tijd die ik overdag aan mijn baan besteedde, zelfs vakantie, zag ik als oponthoud. Nu besef ik dat die zoektocht in techniek en kunst nu samenkomt.”

Gelukkig

,,Ik wil niet dat mijn creaties nut hebben. Juist niet. Ik wil geen grasmaaier repareren, maar van de onderdelen bijvoorbeeld een raket bouwen. Het kasteel van Game of Thrones is daar een goed voorbeeld van. Terwijl het ronddraait, komen de torens uit de tafel en begint de muziek van Game of Thrones. Ik heb het realistisch nagemaakt van onderdelen die oorspronkelijk een andere functie hadden. Ik vind het goed gelukt, maar het heeft verder geen enkele functie. Daar word ik gelukkig van.”

,,Achteraf had ik voor de kunst moeten kiezen. Die rode draad is lange tijd een dun lijntje dat tussen allerlei obstakels door kronkelde. Sinds ik met vervroegd pensioen ben, voel ik mij vrij en heb ik het idee dat die rode draad een dikke rechte streep is.”